Jak Utopić Załoganta w Trzech Prostych Krokach

Ludzie bardzo lubią instrukcje. Jak szybko pływać, jak wygrać regaty, jak poprawnie ustawić żagle, jak przeprowadzić zwrot, jak zachować się w sytuacji kryzysowej. Jeśli istnieje jakiś problem, można być niemal pewnym, że ktoś napisał już o nim poradnik.

Zauważyłem jednak pewną lukę w literaturze żeglarskiej.

Jak utopić załoganta w trzech prostych krokach.

A szkoda, bo ostatnio widziałem całkiem obiecującą próbę.

Krok pierwszy: weź dwoje ludzi, którzy pierwszy raz razem wychodzą na 470. Jedno z nich niech dopiero zaczyna sterować tą łódką. To ważne. Zbyt duża ilość doświadczenia mogłaby niepotrzebnie zwiększyć przewidywalność sytuacji, a przewidywalność zabija emocje.

Krok drugi: wybierz dzień z offshore'em. Najlepiej taki, w którym prognoza wygląda niewinnie, a rzeczywistość ma własne plany. Zrezygnuj z asekuracji. To od początku buduje właściwą atmosferę i pozwala uczestnikom zrozumieć, że są zdani przede wszystkim na siebie.

Krok trzeci: poczekaj na szkwał. Najlepiej w chwili, kiedy załogant znajduje się na trapezie, sterniczka ma już zajęte obie ręce i większość dostępnej uwagi, a łódka właśnie postanawia przyspieszyć.

Jeżeli wszystko wykonasz poprawnie, dalsza część instrukcji nie będzie potrzebna. Woda załatwi resztę.

Pierwsza próba była obiecująca. Druga jeszcze lepsza. Przy trzeciej zaczynało być jasne, że eksperyment dostarcza wyjątkowo dużo danych. Co ciekawe, załogant przeżył. Sterniczka również. Łódka została postawiona, nikt nie odpłynął wpław w stronę brzegu i technicznie rzecz biorąc całe przedsięwzięcie można było uznać za sukces.

Po powrocie pojawiła się jednak refleksja. To zdarza się ludziom zazwyczaj po fakcie. Przed faktem nazywa się to planowaniem. Po fakcie — doświadczeniem.

Ustalono, że następnym razem przydałby się słabszy wiatr. Asekuracja. Trochę więcej czasu. Być może również mniejsza liczba sytuacji, w których jeden człowiek musi w ciągu trzech sekund zdecydować, czy drugi naprawdę wie, co robi.

To akurat było interesujące.

Ludzie dużo mówią o zaufaniu. Najczęściej wtedy, kiedy jest spokojnie i niczego nie trzeba nim ryzykować. W takich warunkach zaufanie jest niezwykle łatwe. Można je deklarować godzinami. Dopiero kiedy robi się niewygodnie, zaczyna mieć jakąś wartość.

Na wodzie wszystko dzieje się szybciej. Ktoś mówi „odpadamy” i musisz uwierzyć, że wie dlaczego. Ktoś wychodzi na trapez i przez chwilę dosłownie oddaje drugiej osobie odpowiedzialność za to, gdzie za kilka sekund znajdzie się jego ciało. Ktoś popełnia błąd i nie ma czasu zastanawiać się, kto zawinił, bo najpierw trzeba postawić łódkę.

To bardzo skuteczny system poznawania ludzi.

Brutalny, ale skuteczny.

Na lądzie można przez długi czas udawać, że wszystko jest w porządku. Można dobierać słowa, odkładać rozmowy, tłumaczyć intencje i budować bardzo eleganckie wersje własnych zachowań. Tutaj zazwyczaj wystarcza jeden szkwał.

Potem albo ktoś podaje ci rękę, albo nie.

Najbardziej interesujące było jednak coś innego. Po całej tej analizie nikt nie zastanawiał się, czy wrócić. Rozmowa dotyczyła wyłącznie tego, co zrobić inaczej.

To jest subtelna, ale ważna różnica.

Nie każda rzecz, która zaczyna się źle, jest zła. Czasem ludzie po prostu nie wiedzą jeszcze, jak się ze sobą obchodzić. Nie znają swoich reakcji, granic ani tego momentu, w którym dla jednej osoby „jeszcze trochę” dla drugiej oznacza już „zdecydowanie za dużo”.

Można wtedy zrobić dwie rzeczy.

Następnym razem była asekuracja. Warunki wybrano rozsądniej. Rozmawiali więcej. Wywracali się mniej.

Nie brzmi spektakularnie.

I bardzo dobrze.

Ludzie mają dziwną słabość do rzeczy, które zaczynają się od huku. Wielkich emocji, wielkich gestów, wielkich deklaracji. Spokój wydaje im się przy tym podejrzanie mało interesujący.

Dopóki nie odkryją, ile jest wart. Zwłaszcza po trzech wywrotkach.